ابراهيم عاملي ( موثق )
138
تفسير عاملي ( فارسي )
نقصان نخواهد داشت و هر چه بايد بشود همان است كه دم آخر بوده است پس مشيّت الهى يا سرنوشت خداوند بعد از شقاوت و سعادت چه معنى دارد ؟ براى رفع اشكال و فهم معنى ميگوئيم : شايد مقصود اين باشد : مردم دو دسته هستند : يا شقى هستند و هميشه گرفتار و يا سعيد و هميشه آسوده مگر سرنوشت حقّ بر خلاف فهم شما باشد و آن را كه شقى مىبينيد با كوچكتر كار خير سعيد شود و شما ندانيد و همچنين آن را كه سعيد ميدانيد با انحرافاتى كه شما خبر نداريد و او بموجب علم و مشيّت حقّ مرتكب بوده است شقى خواهد بود ، ولى البتّه عطاى حقّ كم نميشود و فيض الهى منقطع نيست و اين سعادت و شقاوتها همان فيض حقّ است كه هر موجود به اندازه ى ظرفيت وجودى خود به آن مرتبه ميرسد « 1 » .
--> ( 1 ) به نظر ميرسد كه مراد از « إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ » آن باشد كه خداوند پاره اى از موحّدين را كه بسببى در دوزخ معذّب شدهاند ببخشد و پس از آنكه لختى عذاب ديدند بشفاعت انبياء و اولياء و ملائكه آنها را نجات دهد چنان كه در حديث حمران بن اعين از حضرت باقر ( ع ) در تفسير برهان نقل شده است . ( مصحّح )